ADHD paralysis | Wat is het en hoe ga je ermee om?

ADHD paralysis, ook wel task paralysis of ADHD-verlamming genoemd, is een veelvoorkomend maar vaak onbegrepen aspect van ADHD. Het verwijst naar het gevoel letterlijk “verlamd” te zijn bij het starten of uitvoeren van een taak (of meerdere taken), zelfs als je je bewust bent van hoe belangrijk die taak is. ADHD paralysis treed vaak op als je het overzicht verliest of als je veel stress, frustratie of angst bij het uitvoeren van de taak ervaart. Deze vorm van verlamming is geen luiheid of gebrek aan motivatie, maar een neurologisch fenomeen dat samenhangt met de manier waarop het ADHD-brein functioneert. Hier zijn 3 oorzaken voor:

Bij ADHD zijn bepaalde executieve functies vaak minder goed ontwikkeld;
Het dopamine-systeem werkt anders, waardoor je minder wordt beloond voor werk;
Bij ADHD heb je vaak last van overweldigende emoties.

1. Wat is ADHD paralysis

ADHD paralysis treedt op wanneer iemand met ADHD moeite heeft om een taak te starten. Het gaat hierbij soms om moeilijke of complexe taken, maar ook bij eenvoudige of alledaagse taken zoals de afwas doen of een e-mail beantwoorden kan ADHD paralysis optreden. De belangrijkste factor hierbij is de “weerstand” die je voelt bij de taak. Als ADHD paralysis optreedt lijkt het brein als het ware “op slot” te gaan. Mensen beschrijven het gevoel alsof ze vastzitten, overweldigd zijn, of letterlijk niet in staat zijn om in actie te komen, ook al willen ze dat wel. Dit kan vervolgens weer gepaard gaan met schuldgevoel, frustratie en zelfverwijt. En deze negatieve gevoelens hebben vaak een verergerend effect.

2. Hoe ontstaat ADHD paralysis

ADHD-paralysis ontstaat door een combinatie van verschillende neurologische factoren die kenmerkend zijn voor mensen met ADHD. Een belangrijk element is de manier waarop het ADHD-brein omgaat met executieve functies. En als “stapeleffect” spelen dopamine en emoties ook een belangrijke rol.

1. Executieve functies

Excutieve functies zijn de mentale vaardigheden die nodig zijn voor planning, taakinitiatie, organisatie en impulscontrole. Wanneer deze functies niet soepel verlopen, kan het moeilijk zijn om overzicht te houden of prioriteiten te stellen, wat kan leiden tot verlamming bij het starten van een taak. Bij ADHD zijn bepaalde executieve functies doorgaans minder goed ontwikkeld.

2. Dopamine

Daarnaast speelt dopamine en grote rol. Dopamine is een neurotransmitter die onder andere betrokken is bij motivatie en beloning. Bij ADHD werkt het dopaminesysteem anders, waardoor mensen met ADHD vaak pas in actie komen bij intense druk of directe beloning. Als een taak geen directe urgentie of emotionele prikkel heeft, is het moeilijker om in actie te komen — het brein “voelt” de noodzaak niet op dezelfde manier als bij neurotypische mensen.

3. Emoties

Emoties versterken dit effect. Overweldiging, faalangst of perfectionisme komen bij ADHD heel vaak voor en kunnen ervoor zorgen dat het brein nog meer blokades krijgt. Hierdoor voelt de eerste stap om in beweging te komen soms als een enorme bergbeklimming. Bij sterke emoties raak je ook sneller overprikkeld, waardoor je te veel informatie/spanning moet verwerken, waardoor er op dat moment geen actie meer mogelijk lijkt.

Leer ADHD (en jezelf) opnieuw kennen met de 7 elementen!

ADHD begrijpen was nog nooit zo makkelijk. Met dit boek haal je een persoonlijke gids in huis, waarmee je samen op reis gaat. Een reis naar verbetering. Het geeft inzicht in jezelf, ADHD en wat je moet doen om weer in balans te raken. Het zit boordevol handige tools en tips, die je meteen toepast in jouw dagelijks leven met ADHD. Alleen nog tot het einde van deze maand 30% korting!

€39,99

€27,50

3. Omgaan met ADHD paralysis

Gelukkig zijn er voor ADHD paralysis een aantal praktische tips, die je in staat stellen om hier beter mee om te leren gaan. Door te oefenen met de onderstaande tips, kun je bepaalde delen in je brein sterker maken, waardoor je taak-verlamming minder vaak zult ervaren.

Maak taken kleiner – Grote of vage taken leiden snel tot verlamming. Splits een taak op in kleine, concrete stapjes. In plaats van “verslag schrijven” begin je met “document openen” of “titel invoeren”.
Gebruik tijdtechnieken – Technieken zoals de Pomodoro-techniek (25 minuten werken, 5 minuten pauze) helpen om taken behapbaar te maken en activering op gang te brengen.
Externe structuur creëren – Denk aan deadlines, een buddy-systeem of werken met een coach of planner. ADHD-breinen reageren goed op externe prikkels en verwachtingen.
Werk aan zelfcompassie – Veel mensen met ADHD ontwikkelen negatieve overtuigingen over zichzelf (“ik ben lui”, “ik stel altijd uit”). Vriendelijkheid naar jezelf en erkenning van de neurobiologische oorsprong helpt om uit de verlamming te komen.
Stimulerende omgeving – Muziek, beweging of een andere werkplek kunnen helpen om het brein te activeren. Soms helpt het zelfs om eerst een andere (makkelijkere) taak te doen om het systeem op gang te brengen.

Tot slot

De meeste mensen met ADHD hebben wel eens last van ADHD paralysis. Het is is een uitdagend symptoom van ADHD dat vaak verkeerd begrepen wordt. Het erkennen van dit verschijnsel, zowel door de persoon zelf als door de omgeving, is essentieel om er constructief mee om te gaan. Met de juiste strategieën, begrip en ondersteuning is het mogelijk om beter met deze vorm van verlamming om te gaan en stap voor stap weer in beweging te komen. Meer tips vind je ons nieuwste boek ‘De 7 elementen van aandacht‘. Ook verkrijgbaar op bol.com.

Ga snel naar...

Doe de ADD test! (nieuw)

Twijfel je of jij misschien ADD hebt? Of ben je benieuwd hoeveel overeenkomsten jij met de kenmerken van ADD hebt? Door 10 vragen te beantwoorden in onze ADD test, kom je erachter of ADD invloed kan hebben op jouw dagelijks leven.