Verslavingsgevoelig met ADHD?

Mensen zijn meer verslavingsgevoelig met ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) dan mensen zonder ADHD. Uit onderzoek blijkt dat mensen met ADHD een verhoogd risico lopen op het ontwikkelen van verslavingen aan middelen zoals alcohol, nicotine, cannabis, cocaïne, en ook gedragsverslavingen zoals gamen of gokken. Hiervoor zijn verschillende oorzaken, waarbij zowel neurobiologische als psychologische en omgevingsfactoren een rol spelen. De belangrijkste oorzaken die we hier bespreken zijn:

Dopaminetekort;
Impulsiviteit en zelfregulatie;
Comorbide psychische klachten;
Negatieve ervaringen en een laag zelfbeeld;
Impulsbeheersing.

1. Dopaminetekort

Een van de belangrijkste neurobiologische verklaringen dat mensen meer verslavingsgevoelig met ADHD zijn ligt in het dopaminesysteem. Dopamine is een neurotransmitter die een cruciale rol speelt in motivatie, genot en beloning. Mensen met ADHD hebben vaak een verminderde dopamine activiteit, wat leidt tot minder gevoel van beloning bij normale dagelijkse activiteiten. Dit maakt hen gevoeliger voor middelen of gedragingen die een kunstmatige dopaminepiek geven — zoals alcohol, drugs of gamen — omdat die tijdelijk het tekort compenseren en een gevoel van rust of voldoening geven.

2. Impulsiviteit en zelfregulatie

Een van de belangrijkste neurobiologische verklaringen ligt in het dopaminesysteem van mensen met ADHD. Dopamine is een neurotransmitter die een cruciale rol speelt in motivatie, genot en beloning. Mensen met ADHD hebben vaak een verminderde dopaminerge activiteit, wat leidt tot minder gevoel van beloning bij normale dagelijkse activiteiten. Dit maakt hen gevoeliger voor middelen of gedragingen die een kunstmatige dopaminepiek geven — zoals alcohol, drugs of gamen — omdat die tijdelijk het tekort compenseren en een gevoel van rust of voldoening geven. Mensen met ADHD reageren daardoor ook minder goed op straf en correctie, maar beter op directe beloning. Dit maakt traditionele verslavingspreventie of gedragsinterventies vaak minder effectief.

Leer de 7 elementen kennen en ontdek hoe je leven verandert!

ADHD begrijpen was nog nooit zo makkelijk. Met dit boek haal je een persoonlijke gids in huis, waarmee je samen op reis gaat. Een reis naar verbetering. Het geeft inzicht in jezelf, ADHD en wat je moet doen om weer in balans te raken. Het zit boordevol handige tools en tips, die je meteen toepast in jouw dagelijks leven met ADHD. Alleen nog tot het einde van deze maand 30% korting!

€39,99

€27,50

3. Comorbide psychische klachten

ADHD gaat vaak gepaard met andere psychische stoornissen zoals depressie, angststoornissen of andere gedragsstoornissen. Dit noemen we ook wel comorbiditeit. (Welke aandoeningen gaan vaak samen met ADHD?) Deze bijkomende problemen verhogen het risico op middelengebruik. Je bent dan sneller geneigd om jezelf te verdoven. Maar het wordt door sommigen ook als een vorm van “zelfmedicatie” ingezet. (Verdovende) middelen kunnen namelijk tijdelijk helpen om je stemming te verbeteren of om angst te verminderen. Maar deze positieve effecten op korte termijn is wat het gebruik ervan juist zo aantrekkelijk maakt, waarmee en verslaving in de hand werkt.

4. Negatieve ervaringen en een laag zelfbeeld

Veel mensen met ADHD hebben vanaf jonge leeftijd negatieve ervaringen met school, sociale interacties of autoriteit. Daardoor komt het vaak voor dat mensen met ADHD in meer of mindere mate het “buitenbeentje” wordt. En daardoor minder goed meekomt in de samenleving. Door aanhoudende kritiek, misverstanden en mislukkingen kan je eigenwaarde soms flink worden aangetast. Verslavende middelen worden in deze gevallen gebruikt als een manier om tijdelijk te ontsnappen aan gevoelens van falen of onzekerheid. Je bent dus meer verslavingsgevoelig met ADHD omdat je probeert te ontsnappen aan die negatieve gevoelens.

Doe de ADD test! (nieuw)

Twijfel je of jij misschien ADD hebt? Of ben je benieuwd hoeveel overeenkomsten jij met de kenmerken van ADD hebt? Door 10 vragen te beantwoorden in onze ADD test, kom je erachter of ADD invloed kan hebben op jouw dagelijks leven.

5. Impulsbeheersing

Verder zijn mensen met ADHD sneller geneigd om risico’s te nemen, waardoor ze makkelijker in verslavingsgedrag terechtkomen en er moeilijker uitkomen. Dit noemen we ook wel impulsbeheersing en het heeft veel te maken met de dopaminepiek die bij punt 1 is genoemd. Het is bij ADHD moeilijker om nee te zeggen tegen een potentiële dopaminepiek. Je kunt het zien als een soort stemmetje in je hoofd dat constant aan je vraagt om toe te geven aan je verslaving. En in de praktijk is het heel moeilijk om iets tegen dat stemmetje in te brengen, of om het te negeren.

Conclusie

De verhoogde verslavingsgevoeligheid bij mensen met ADHD is het resultaat van een complexe wisselwerking tussen biologische kwetsbaarheid (zoals dopamineproblemen en impulsiviteit), psychologische factoren (zoals zelfbeeld en comorbiditeit) en sociale omstandigheden (zoals negatieve ervaringen en omgeving). Preventie en behandeling van verslaving bij mensen met ADHD vraagt dan ook om een geïntegreerde aanpak die zowel ADHD als het verslavingsgedrag adresseert. Vroege diagnose, goede psycho-educatie, behandeling van comorbiditeit en het versterken van copingvaardigheden zijn daarbij essentieel.

Ga snel naar...

Krijg gratis toegang tot onze white papers!

De meest recente ervaringen uit onze praktijk worden direct opgeschreven in onze whitepapers. Zo kan iedereen die in hun leven of werkveld te maken krijgt met AD(H)D, zich blijven ontwikkelen en leren over ADD en ADHD. Ook gaan we dieper in op methodes en tools om jouw kennis van ADD en ADHD coaching te verbeteren. Door alleen je e-mailadres in te vullen, krijg je toegang tot al onze nieuwste whitepapers. En dat helemaal gratis!