ADD en dopamine | herkenning, werking en tips

ADD en dopamine hebben veel met elkaar te maken. Hoewel ADD vaak wordt gezien als een gedragsprobleem, ligt de oorzaak vooral in de werking van het brein. Een “ADD-brein” werkt op sommige vlakken net een beetje anders en de grootste verschillen zitten in de werking van het dopamine-systeem. Dopamine speelt een cruciale rol in bijvoorbeeld motivatie, beloning, aandacht en zelfcontrole. ADD en dopamine worden daardoor vaak in dezelfde mond genoemd en in dit artikel leggen we uit hoe ADD en dopamine in het dagelijks leven voor problemen kunnen zorgen.

Wat is dopamine en wat heeft met ADD te maken?

Dopamine is een neurotransmitter: een stofje dat zorgt voor de communicatie tussen zenuwcellen in de hersenen. Het wordt soms ook wel het “beloningsstofje” genoemd, omdat het betrokken is bij het ervaren van plezier en het gevoel van voldoening. Wanneer je iets productiefs doet, geven je hersenen (als beloning) dopamine af waardoor je een goed gevoel krijgt. Maar dopamine doet veel meer dan alleen een goed gevoel geven. Het helpt ons bijvoorbeeld ook om doelen te stellen, prioriteiten te bepalen en om gemotiveerd te blijven. Dopamine speelt vooral een rol bij:

Beweging;
Beloning;
Motivatie;
Geheugen;
Concentratie;
Cognitieve (moeilijke) taken;
Hyperfocus;
Zelfcontrole.

Hoe dopamine voor problemen zorgt bij ADD

Bij mensen met ADD is de dopaminehuishouding vaak verstoord. En dat zorgt dus ook voor problemen in de uitvoering van het bovenstaande lijstje. Onderzoek laat zien dat de hersenen van mensen met ADD minder efficiënt dopamine aanmaken, vrijgeven en hergebruiken. Ook wordt dopamine door de receptoren in het brein minder goed opgenomen, waardoor je bij ADD vaak een tekort aan dopamine ervaart.

Het effect van dopaminetekort op je concentratie

Om die reden worden ADD en dopamine (tekort) vaak met elkaar in verband gebracht. Een tekort aan dopamine heeft grote gevolgen voor het dagelijks leven. Ten eerste heeft het invloed op de aandacht. Mensen met ADD kunnen moeite hebben om zich te concentreren op taken die weinig directe beloning geven, zoals administratieve klusjes, studeren of routinematig werk (zoals het huishouden). Omdat dopamine normaal gesproken helpt om de aandacht vast te houden, kan een tekort ervoor zorgen dat gedachten sneller afdwalen en dat mensen sneller afgeleid raken door interne of externe prikkels. In het boek hieronder leer je hoe je hier mee omgaat.

Leer de 7 elementen kennen en ontdek hoe je leven verandert!

Maak kennis met de 7 elementen van aandacht: Het eerste werkboek voor ADD dat écht werkt! Met dit boek haal je een persoonlijke gids in huis, waarmee je samen op reis gaat. Een reis naar verbetering. De methode in dit boek geeft namelijk inzicht in jezelf, ADD en wat je kunt doen je dagelijks leven te vullen met rust, focus en energie. Elk element heeft een eigen stappenplan en daarnaast zit het boordevol handige tools en tips, die je meteen toepast in jouw dagelijks leven. Alleen nog tot het einde van deze maand 30% korting!

€39,99

€27,50

De rol van dopamine bij motivatieproblemen

Ten tweede speelt dopamine een rol bij motivatie en het ervaren van beloning. Door het tekort aan dopamine is er bij ADD vaak sprake van een “lage frustratietolerantie” en een sterke behoefte aan directe beloning. Dit kan ertoe leiden dat iemand sneller op zoek gaat naar prikkels of spannende activiteiten (zoals gamen, sociale media of risicogedrag) om toch die dopamineboost te krijgen. Dit veroorzaakt onder andere uitstelgedrag. Tegelijkertijd maakt een dopaminetekort het moeilijker om uitgestelde beloningen aantrekkelijk te vinden, wat bijvoorbeeld studeren of sparen in de weg zit.

Hoe dopaminetekort impulsiviteit aanwakkert

Ten derde hangt impulsivief gedrag ook samen met dopamine. Normaal gesproken helpt dopamine bij het afwegen van keuzes en het onderdrukken van onmiddellijke impulsen. Bij ADD wordt deze remfunctie verstoord, waardoor iemand sneller in actie schiet zonder na te denken over de consequenties. Dit kan zich uiten in impulsieve aankopen, het onderbreken van anderen in gesprekken, of het plotseling wisselen van activiteiten.

De invloed van dopamine op je emoties

Tot slot heeft dopamine in het algemeen veel invloed op het emotioneel functioneren. Mensen met ADD ervaren vaak sterkere stemmingswisselingen en kunnen (mede daardoor) sneller overprikkeld raken. Ze voelen zich soms overweldigd of gefrustreerd als iets niet direct lukt. Dit kan leiden tot een negatief zelfbeeld of gevoelens van falen, zeker wanneer deze emotionele uitdagingen niet goed begrepen of erkend worden door de omgeving. Dit zorgt ervoor dat je bij ADD soms veel moeite hebt om stabiel te functioneren in het dagelijks leven. ADD en dopamine kan op die manier veel impact op je dagelijks leven uitoefenen. Meer tips over hoe je hiermee omgaat vind je in ons nieuwste boek: De 7 elementen van aandacht.

Lees ook: Hoe ga ik om met de symptomen van ADD?

Doe de ADD test! (nieuw)

Twijfel je of jij misschien ADD hebt? Of ben je benieuwd hoeveel overeenkomsten jij met de kenmerken van ADD hebt? Door 10 vragen te beantwoorden in onze ADD test, kom je erachter of ADD invloed kan hebben op jouw dagelijks leven.