Doelgericht plannen met ADHD | Wat werkt en wat niet?
- Schrijver: M Niemeijer
- Leestijd: 7 min
Plannen met ADHD… soms voelt het alsof je iets probeert te doen wat voor anderen heel vanzelfsprekend is, maar voor jou enorm veel energie kost. Terwijl je het vaak wel wil, en terwijl je misschien zelfs alles al hebt gelezen over structuren, agenda’s, timemanagement en routines. Toch blijft plannen met ADHD voor veel mensen een uitdaging. En de gevolgen van slechte timemanagement zijn vaak groter dan je denkt. Denk hierbij aan je zelfbeeld, je manier van informatie verwerken en zelfs hoe je naar jezelf kijkt in vergelijking met anderen. In dit artikel neem ik je stap voor stap mee in waarom plannen zo lastig is, hoe ADHD daar precies een rol in speelt, en vooral: wat wél helpt.
Onderwerpen op deze pagina
Waarom plannen met ADHD zo lastig is?
Als je ADHD hebt, kun je op papier precies weten wat je moet doen, en tóch gebeurt het niet. Niet omdat je niet gemotiveerd bent of niet wilt, maar omdat je brein anders werkt. Veel mensen met ADHD herkennen onderstaande scenario’s:
- Je hebt tienduizend gedachtes tegelijk.
- Je wil te veel dingen tegelijk doen.
- Je ziet overal mogelijkheden en ideeën.
- En daardoor zie je óók overal afleidingen.
Wat er dan gebeurt, is dat je hoofd overloopt. De energie die je zou kunnen gebruiken om te plannen, gaat op aan overprikkeling, chaos en stress. En dat voelt soms alsof je faalt. Maar het is geen falen, maar een logisch gevolg van hoe het ADHD-brein informatie verwerkt: sneller, intenser en minder gefilterd. Dat maakt dat plannen met ADHD veel meer energie kost en achteraf een hoop frustratie oplevert.
De valkuilen waar veel mensen met ADHD in terechtkomen
De grootste valkuil is dat de meeste mensen met ADHD eerst álles willen begrijpen voordat ze ergens aan beginnen. Hoe iets werkt, waarom het werkt, wat de optimale manier is… en ondertussen komt er eigenlijk niks van de grond. Dat is heel menselijk. Alleen helpt het niet en het is de grootste oorzaak van motivatieproblemen. Plannen met ADHD werkt juist beter als je heel klein begint. Niet met een perfect systeem of een heel nieuw leven. Maar met één kleine stap, die 1% verbetering geeft. Want dat is hoe groei werkt: van mini-stapjes, niet van enorme sprongen. Verder zijn de meest voorkomende valkuilen tijdens het plannen:
1. Teveel tegelijk willen
Je bent creatief, energiek, gevoelig en slim. Daardoor zie je overal kansen. Maar plannen vraagt om keuzes — en keuzes maken voelt soms alsof je alle andere mogelijkheden weggooit. Dat zorgt voor keuzestress, en keuzestress zorgt weer voor uitstel.
2. Denken dat plannen vanzelf moet gaan
Veel volwassenen met ADHD vinden dat ze het zelf moeten kunnen. Zonder hulpmiddelen. Zonder structuur. Zonder vaste routines.
3. Het gevoel hebben dat je "achterloopt" op anderen
Omdat het plannen bij anderen om je heen “vanzelf” lijkt te gaan, ga je steeds meer aan jezelf twijfelen. Je verwacht dat plannen “normaal” moet voelen, maar voor iemand met ADHD voelt plannen eerder onnatuurlijk, alsof je de hele tijd tegen de stroom in zwemt. In onze praktijk horen we vaak de tekst: “Waarom kan ik mij niet gewoon aan de planning houden zoals iedereen?”. En deze gedachten demotiveren enorm. Hoe je hiermee omgaat lees je in ons nieuwste werkboek: Het AD(H)D Plannenboek. Kijk onder deze tekst voor meer informatie.
Ontdek de nieuwe plan-methode voor ADD en haal meer uit jezelf!
Hoe vaak denk jij na over jouw manier van plannen? En wanneer hebben jouw planningsvaardigheden voor het laatst een upgrade gehad? De meeste mensen met ADD en ADHD hebben namelijk moeite met plannen. En dat is niet zo gek, als je bedenkt dat hier amper aandacht aan wordt besteed in de maatschappij. Met Het AD(H)D Plannenboek leer je plannen als pro, zodat je eindelijk kunt doorpakken met het behalen van je doelen en ambities. Nu tijdelijk met 20% korting en ook verkrijgbaar als bundel (nu met 40% korting).
Wat werkt wél? Een planning die bij jou past!
Plannen is iets waar veel te weinig aandacht aan wordt besteed: Je kunt het of je kunt het niet. En in de praktijk zie ik daarom bijna altijd ‘verouderde’ planmethoden bij mensen met ADHD, waarbij meestal alleen (een deel van de) afspraken worden opgegeschreven. Maar hier beginnen de problemen als je ADHD hebt. Een planning moet namelijk meer zijn dan een registratie boekje. Het maakt jouw planning saai en vervelend. De planning krijgt een negatieve lading en doet weinig voor onze inspiratie. Maar wat werkt dan wel? In Het AD(H)D Plannenboek leer je positieve en effectieve manieren om je manier van plannen te verbeteren, maar om je alvast op weg te helpen zijn hier alvast vijf tips die je meteen kunt toepassen.
1. Maak het klein, kleiner, kleinst
Agenda’s, timers, zichtbare lijstjes, telefoonreminders — het zijn geen zwaktes maar manieren om je brein te ontlasten. Je hoeft niet alles uit je hoofd te doen.
2. Gebruik hulpmiddelen zonder schuldgevoel
Agenda’s, timers, zichtbare lijstjes, telefoonreminders — het zijn geen zwaktes maar manieren om je brein te ontlasten. Je hoeft niet alles uit je hoofd te doen en waar jouw brein meer moeite heeft met plannen, zijn er genoeg positieve eigenschappen en kwaliteiten waar je brein in uitblinkt.
3. Maak een planning die bij je past
ADHD-plannen werkt alleen als het aansluit op jouw energie. Plannen mag creatief, speels en dynamisch zijn. Enkele voorbeelden:
- Werk in blokken, niet in dagen.
- Zet iets leuks ná een taak.
- Varieer met kleur of iets anders dat jouw planning meer inspirerend maakt.
- Hieronder vind je een voorbeeld van hoe een planning eruit kan zien met kleurcode’s.
4. Houdt rekening met je energie en prikkelverwerking
Jouw batterij werkt anders. Niet slechter, anders. Plannen lukt het beste:
- ’s ochtends, wanneer je hoofd nog fris is;
- na beweging, omdat je stress afvoert;
- en als je een helder beeld van wat jouw prioriteiten hebt (stel jezelf hier dus ook gericht vragen over).
5. Zie plannen niet als een verplichting maar als zelfzorg
Plannen is geen streng systeem dat je moet beheersen. Het is een vorm van mildheid. Een manier om je hoofd rust te geven en je leven overzichtelijker te maken. Zorg er dus voor dat je ook genoeg leuke dingen, genoeg ademruimte en genoeg vrije tijd inplant.
Plannen mag op jouw eigen manier!
Het belangrijkste dat je mag onthouden is dit: je hoeft niet te leren plannen als iemand die geen ADHD heeft. Jouw manier is niet slechter of minder — hij is anders (en hopelijk aangepast op de behoeften van jouw brein). Zolang het jóú helpt, is het goed. Je mag dus bijvoorbeeld een planning maken:
- in kleine stukjes
- in creatieve vormen
- met hulpmiddelen
- met fouten
- met vallen en opstaan
Tot slot: Je bent niet alleen
Veel mensen met ADHD lopen tegen dezelfde dingen aan: de chaos, het gevoel tekort te schieten, het niet kunnen volgen van een planning, de frustratie dat iets simpels toch onbereikbaar voelt. Maar met kleine aanpassingen, vriendelijke routines en een beetje mildheid lukt het wél. Plannen met ADHD is niet iets dat je “even moet leren”. Het is iets waar je langzaam in mag groeien, op jouw tempo. En dat is precies genoeg.
Doe de ADHD test! (nieuw)
Twijfel je of jij misschien ADHD hebt? Of ben je benieuwd hoeveel overeenkomsten jij met de kenmerken van ADHD hebt? Door 10 vragen te beantwoorden in onze ADHD test, kom je erachter of (en hoeveel) invloed ADHD kan hebben op jouw dagelijks leven.
Misschien vind je deze artikelen over ADD ook interessant
Top 10 banen bij ADHD
Bij ADHD is het niet altijd makkelijk om werk te vinden dat bij jou past. Het werk moet uitdagend zijn, maar niet te veel stress
Overprikkeling bij ADD of ADHD
Overprikkeling bij ADD en ADHD | Oorzaken, burn-out en tips voor rust Schrijver: M Niemeijer Leestijd: 7 min Wist je dat overprikkeling bij ADD en
De 4 verschillen van ADD bij vrouwen
Wist je dat ADD vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen? Maarliefst 55% van alle mensen met ADD bestaat uit vrouwen. Toch hebben in Nederland